Blog

(I) Yeni doğan bir panda ortalama bir fare boyutunda ve yaklaşık yüz yüz elli gramdır. (II) Gerçi birkaç hafta sonra gözleri açılır ancak bebek pandanın dünyası henüz karanlıktır. (III) Mesela doğduğunda gözleri açık değildir. (IV) Üstelik bu bebek panda oldukça savunmasızdır. (V) Bu süreçte küçük pandanın tek avantajı, yetişkin pandalardan daha iyi duyabiliyor olmasıdır. (VI) Gözleri iyice görmeye başladıktan sonra ise tüm bunlar değişir ve her şey olması gerektiği gibi olur. Bu parçanın anlam akışındaki bozukluğu gidermek için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?

I. Çevrecilere göre katliam, balıkçılara göre ekmek parası olarak görülen avlar küresel gerilimlere yol açtı. II. Bu elektriklenme devam ederken yönetmenliğini Louie Psihoyos’un yaptığı “Koy” adlı belgesel gösterime girdi. III. Japonya’da geleneksel olarak sürdürülen yunus avı tüm tepkilere karşın bu yıl da başladı. IV. Yunuslara yaşatılan trajediyi konu alan belgesel, Oscar Ödülü’ne layık görüldü. V. Böylece çevrecilerin eli, uluslararası platformda biraz daha güçlenmiş oldu. Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulmak istense aşağıdakilerden hangisi sondan üçüncü cümle olur?

(I) İnsansız hava aracı uzaktan yönlendirilebilen bir tür uçaktır. (II) İki türlüdür: Birincisi uzaktan kumanda edilerek uçarken ikincisi belli bir kurgu-kurulum merkezinde kendiliğinden hareket edebilir. (III) Bu tanım ve işlevlere sahip ilk uçak, A. M. Low tarafından 1916 yılında geliştirilmiş, ne yazık ki, daha sonraları 1918’den günümüze değin birçok savaşta kullanılmıştır. (IV) Son zamanlarda yangın söndürme ve arama-kurtarma amaçlı gibi faydalı işlerde de kullanılmakta olan bu tür uçakları cazip kılan birçok özelliği var. (V) Bu özellikler sayesinde risksiz, ekonomik ve pratik uçuşlar gerçekleştirilebilmektedir. Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine düşüncenin akışına göre “Bunlar arasında mürettebatsız, belli bir süre durmaksızın ve sabit bir yükseklikte uçmasını sayabiliriz.” cümlesi getirilmelidir?

I. Aslında söz konusu keşif, 1909’da Geiger-Marsden tarafından yapılan “altın levha” deneyi sayesinde olmuştur. II. Atom çekirdeği; atomun merkezinde bulunan, proton ve nötronlardan meydana gelen küçük ama yoğun bir alan olup 1911’de Ernest Rutherford tarafından keşfedilmiştir. III. 1932’de ise Nötron’un keşfinden sonra “atom çekirdeğinin proton ve nötronlardan oluştuğu modeli” Dmitri Ivanenko ve Werner Heisenberg tarafından çabucak geliştirilmiştir. IV. Tüm bu bulgulara göre atomun kütlesinin hemen hemen tamamı çekirdeğin içindeyken elektron bulutunun atom kütlesine etkisi pek azdır. V. Proton ve nötronlar ise çekirdeği oluşturmak üzere çekirdek kuvveti tarafından birbirine bağlanmıştır. Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulmak istense sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

Sosyolog: (I) —- Esnaf: — Ben bu mesleği ustamdan devraldım. Ustalarımız, bizim babalarımız gibiydi. Açıkçası eskiden ustalar öyle herkese meslek öğretmezdi. Önce o kişinin helal süt emmiş, emanete hıyanet etmeyecek birisi olması şarttı. Sonra o işe olan yatkınlığına bakılırdı. Sosyolog: (II) —- Esnaf: — Bu gelenek de bize ta Osmanlı’dan kalmıştır. Ustamın dükkânına gelen bazı zenginler, “zimem defteri” dediğimiz bugünkü adıyla veresiye veya borç defterini satın alıp mahalledeki bütün fakir fukaranın borcunu öderlerdi. Bunu yaparken de adları hep gizli tutulurdu. Bugün de benim dükkânımda bu geleneğin sürmesi bana ustamdan kalan en büyük mirastır. Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

—- Mesela, herhangi bir tartışmalı konuda yazarların düşünceleri soruluyor ve yanıtlar derlenerek bir dosya oluşturuluyor; daha sonra o dosya, hem basılı hem de elektronik ortamlarda değerlendiriliyor. Böylece, edebiyatın yönünü belirleyen önemli tartışmalara zemin hazırlanıyor. Son katıldığım edebiyat soruşturması Facebook üzerinden gerçekleştirilen, hayli kapsamlı, katılımcı sayısının yoğun olduğu bir soruşturmaydı. Yaratıcı yazarlık kursları masaya yatırıldı. Sanal paylaşım sitelerinin gerçekleştirdiği güzel bir etki ve katkıydı bu. Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

I. Buradaki bulgulardan yola çıkarak bu hayvanların binlerce yıldır avlandığını söyleyebiliriz. II. Antropolojik buluntular hayvan soylarına birinci dereceden etki eden avcılığın Anadolu’da binlerce yıldır var olduğunu gösteriyor. III. Tüm bu söylediklerimizin dışında avcılığa, yaşam alanı daralmasını ve bunu izleyen beslenme ve barınma alanlarının da azalmasını eklemek mümkün. IV. Anadolu’da yaşayan büyük memelilerin soylarını tehdit eden en büyük etkenlerden biri avcılık. V. Örneğin, günümüzden 13 bin yıl önceye, Paleolitik Dönem’e ait Camuşlu kaya resimlerinde geyik, dağ keçisi gibi hayvan figürleri var. Yukarıdaki numaralandırılmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan dördüncü cümle olur?

Veli: (I) —- Öğretmen: — Öğrencimiz, sınıf ortamında yaşıtlarına göre olgun davranışlar sergiliyor fakat ders dinlerken daha etkin, girişken ve cesur olmalı. Bir konuyu anlamak istiyorsa sadece beni dinleyip dinlediklerini not alması yeterli olmayabilir. Veli: (II) —- Öğretmen: — Sınava hazırlık bir emek işidir. Bu emeğin içinde sabır da vardır çaba da. Emekçiler arasında öğrenci ve öğretmen dışında aileler de vardır. Bu yüzden sizden ricam hoşgörüyü elden bırakmamanız. Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Modern Çağ’da teknolojinin çok başka bir ivmeyle gelişeceğinin ilk işaretleri bilişim alanında görüldü. —-. Söz konusu kritik buluşun ardından bütün dünyada teknolojinin varacağı nokta öngörülemez bir hâl alıp “Acaba bundan sonra ne olacak?” biçimindeki soruları da beraberinde getirdi. —. “Temas” ı temel alıp insanı adeta hipnoz eden bu cihazlar, bu çağa damgasını vurdu. —-. Bahsettiğim şey üç boyutlu tabletler. Bu parçanın anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için, I. Teknoloji harikası saydığımız buluşları rafa kaldıracak birçok girişimden bir tanesi ise kapıya dayandı bile. II. Bilgisayarın icadı, bilişimin fitilini ateşleyen önemli bir gelişme olarak dikkat çekti. III. Meraklı bekleyişlerin yerini büyülü bir iletişim dünyasına bıraktığı an ise dokunmatik telefonların piyasaya çıkması oldu. numaralanmış cümleler, boş bırakılan yerlere hangi sırayla getirilmelidir?

I. Okçuların yoğun ok yağmuruna hedef olan Azaplar, ağır zayiat vererek geri çekilmeye başladılar. II. Bayezid, Niğbolu Savaşı’nda kullanmış olduğu hilal taktiğini uygulamak için ordusunun en ön safında yer alan Azaplara saldırı emrini verdi. III. Bayezid, bu saldırı emriyle savaşı başlatmış oluyordu. IV. 20 Temmuz 1402’de Timur’un ordusu ile Bayezid’in ordusu, Çubuk Ovası’nda savaş düzeni aldı. V. Azapların saldırıya geçtiğini gören Timur, karşılık olarak merkezde bulunan Serbedâri piyadelerini kullanarak Azapların üzerine ok yağdırmaya başladı. Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulmak istense aşağıdakilerden hangisi baştan dördüncü cümle olur?

(I) 90’lı yılların başında beyaz perdede kendine yer bulmaya başlayan robot içerikli filmler, tüm dünyada geniş yankı bulmuştu. (II) Özellikle “Terminator” ve “Robocop” adlı filmler büyük ilgi görmüş, izleyiciyi kendine bağlamıştı. (III) Ancak çok yakın bir gelecekte, tıpkı filmlerdeki gibi, insanoğlu ile rekabete girip dünyayı yönetecek robotların olacağı konuşulmaya başlandı bile. (IV) Kim bilir bu robotlar insandan ayırt bile edilemeyecek. (V) Hatta içimize ajan olarak sızacak! Bu parçadaki numaralanmış yerlerden hangisine düşüncenin akışına göre “Söz konusu iki filmdeki kurgu, o zamanlar oldukça ütopik olarak algılanmıştı.” cümlesi getirilmelidir?

I. Denizlerde yaşarken zorluk çekmemelerinde tuzlu su ile uyumlu vücut yapıları da etkilidir. II. Vücutlarındaki en ilginç detay ise gagalarının olmasıdır. III. Kafadanbacaklılar sınıfının onkollular grubundan bir yumuşakça olan mürekkep balığı, denizlerde yaşar. IV. Bir diğer enteresan özelliği ise renkli bir sıvı püskürtmesidir. V. Bu sıvı, mürekkep balığının vücut şekline benzeyen bir biçim alarak hedef şaşırtır. Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulmak istense sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

Lisans yazılım açığı olarak bilinen “crack” yöntemlerine bilişim şirketleri uzun süre çözüm üretememişti. —- Ne var ki profesyonelce bir hamle yapan şirketler bu bunalımı avantaja çeviren çareler buldu. —- Bunlardan bir tanesi internet ortamına bu şirketlerinin kendi açığını sunması. —- Daha sonra ise şirketler, çok yüksek ücretlerden bu virüsleri silebilen antivirüsleri satışa sunuyor. Bu parçanın anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için, I. Üstelik bu çareler, crack hastası insanların başına da bela olacak cinsten. II. Uyanık(!) internet kullanıcısı, “crack”i bilgisayarına indirdiği anda bilgisayarının kontrolünü ele geçiren bir virüsle karşı karşıya geliyor. III. Hatta bu durum, holding ötesi dev şirketlerde birer kriz olmuştu. numaralanmış cümleler, boş bırakılan yerlere hangi sırayla getirilmelidir?

Roman, aynı okuma dairesinde bir roman olarak algılandığı gibi ,felsefi bir eser yahut tarihsel ve psikolojik bir eser olarak da algılanabilir. Diğer türlere kıyasla kozmopolit bir yapısı vardır romanın. Nihayet romanın okuyucu yelpazesini, diğer türleri kıskandıracak kadar genişleten taraf, biraz da burada yatmaktadır. … Bu parçanın sonuna, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bir çocuğun elinde iki elma varmış. Annesi çocuğa, “Elmalarından bir tanesini bana verir misin?” demiş. Çocuk elindeki elmalardan önce birini, sonra diğerini ısırmış. Annenin yüzündeki tebessüm bir anda yerini şaşkınlığa bırakmış. Yüzünden, çocuğunun onu hayal kırıklığına uğrattığı okunuyormuş. Ama çocuk, ısırdığı elmalardan birini annesine uzatarak “Al anne, bu daha tatlı.” demiş. Anne öylece kalakalmış… Yukarıdaki paragraf, aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?

FERHAN: Ne var bu gülümseyişin altında? NİLGÜN: Sen varsın. FERHAN: Anlamadım? NİLGÜN: Sen varsın, dedim ya. Ben az önce evde oturuyordum, kendi kendime “Çok şükür Ferhan var. “dedim. “Çok şükür.” dedim. FERHAN: Yani sırf bunu söylemek için mi geldin? NİLGÜN: Değmez mi? FERHAN: …. Yukarıdaki karşılıklı konuşmanın devamında Ferhan hangi cevabı verirse Nilgün’ün salt Ferhan’ı görmek için gelmiş olmasının daha kıymetli olduğu anlamı çıkar?

Almanya’da bir lise müdürü, her eğitim öğretim yılı başında öğretmenlerine şu mektubu gönderirmiş: Bir toplama kampından sağ kurtulanlardan biriyim. Gözlerim hiçbir insanın görmemesi gereken şeyleri gördü: İyi eğitilmiş ve yetiştirilmiş mühendislerin inşa ettiği gaz odaları, iyi yetiştirilmiş doktorların zehirlediği çocuklar, işini iyi bilen hemşirelerin vurduğu iğnelerle ölen bebekler, lise ve üniversite mezunlarının vurup yaktığı insanlar… Eğitimden bu nedenle kuşku duyuyorum. Sizlerden isteğim şudur: … I. Öğrencilerinizin insan olması için çaba harcayın. II. Çabalarınız, bilgili canavarlar ve becerikli psikopatlar üretmesin. III. Okuma-yazma, fen, matematik çocuklarınızın daha fazla insan olmasına yardımcı olursa ancak o zaman amacına ulaşır. Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre yukarıdakilerden hangileri getirilebilir?

Hasta: (I) —- Doktor: — Vücudunuza zarar verecek bir hareket içine girerseniz vücut çoğu zaman tepkisini hemen vermez. Yani o hatalı girişim hemen etkisini göstermez. Bedeniniz zayıf düştüğü anda ise rahatsızlıklar baş gösterir. Hasta: (II) —- Doktor: — Bir ilaç belli bir hastalığın belli bir evresinde, belirli özelliklere sahip kişiler için geçerlidir. Bazen aynı hastalık için bile aynı ilaç kullanılmayabilir. Eğer kullanılırsa telafisi mümkün olmayan başka rahatsızlıklara yol açabilir. Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

(I) Mektup, bir anlatım biçimi olmanın yanı sıra aynı zamanda bir edebî türdür. (II) Yazılış itibarıyla mektuplar, resmî ve özel olmak üzere iki kısma ayrılırlar. (III) Resmî mektuplar, kamu veya özel sektör arasında veya kendi içlerinde yapılan yazışmalardır. (IV) Bugünkü iletişim araçlarının olmadığı dönemlerde sevgililer birbirlerine ucu yanık mektup gönderirlerdi. (V) Özel mektuplar ise aile, eş, dost, akraba, yakın arkadaş ve meslektaşlar arasında yazılır. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi anlatımın akışını bozmaktadır?

Aşk hiç de sizin söylediğiniz gibi basit sempati veya bazen derin olabilen sevgi değildir. O, büsbütün başka, bizim tahlil edemediğimiz öyle bir histir ki nereden geldiğini bilmediğimiz gibi günün birinde nereye kaçıp gittiğini de bilemeyiz. Hâlbuki arkadaşlık devamlıdır ve anlaşmaya bağlıdır. Nasıl başladığını gösterebilir ve bozulursa bunun sebeplerini tahlil edebiliriz. Aşkta ise böyle bir tahlil yapamayız. Dünyada hepimizin hoşlandığı birçok kimse vardır. Mesela benim hakikaten sevdiğim birçok dostum vardır. Şimdi ben bütün bu insanlara aşık mıyım? Bu sözler aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık söylenmiş olabilir?

Anahtar kelimemiz “merak”. Çünkü merak etmiyoruz, biz toplum olarak her şeyi biliyoruz! Evrenin sırrını, nereden geldiğimizi, nereye gideceğimizi… Her şeyi en ince ayrıntısına kadar biliyoruz. Hâl böyle olunca merak da etmiyoruz, merak olmayınca bilim de ülkemizde gelişmiyor maalesef. Bu parça aşağıdaki sorulardan hangisine verilmiş bir cevap olabilir?

Şemsettin Sami bir yazısında Avrupa dillerini öğrendikten, Shakespeare’in, Moliere’in, Racine’in, Schiller’in, Goethe’nin, Alfîeri’nin manzumelerini okuduktan sonra; leyleklerin Mecnun’un başında yuva yapmasından, Leylâ’nın mum ile konuşmasından, Ferhat’ın dağları yarmasından bahseden çirkin ve masalsı hikâyeleri yazmaya tenezzül edemeyeceğini söyler. Görülüyor ki Şemsettin Sami … Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Plastik, yapay olarak üretilen bir polimer türüdür ancak günlük hayatta çoğunlukla polimer kavramı yerine kullanılır. Polimerler ilk kez 1907’de yapay olarak üretildi. 1950’li yıllardan itibaren ise polimerlerin üretimi hızla artmaya başladı. Polimerler şekillendirilebilmeleri, elektrik ve ısı yalıtkanlığı sağlamaları, darbelere karşı dayanıklı, düşük maliyetli, esnek ve hafif olmaları gibi özellikleri nedeniyle yaygın olarak kullanılıyor. (1) Biz de benzer şekilde yapay polimerlerin keşfinden sonraki dönemi Polimer Çağı ya da Plastik Çağı olarak isimlendirebiliriz. Polimerler, çok sayıdaki küçük molekül parçalarının birbirine bağlanmasıyla oluşan çok uzun moleküllerdir. Giysilerimizin üretildiği kumaşlar, elektrik kablolarının dış kaplamaları, motorlu araçların tekerlekleri, su boruları ve daha birçok eşya polimerlerden üretiliyor. (2) Örneğin DNA molekülü, bitkilerin yapısında bulunan selüloz, nişasta, doğal kauçuk doğada bulunan polimerden bazıları. Günlük hayatta en yaygın kullanılan polimerlerden bazıları polietilen (PE), polipropilen (PP), polistiren (PS), polietilen tereftalat (PET) ve polivinil klorürdür (PVC). (3) Bu parçanın anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için, I. Su, süt, içecek, deterjan ve başka sıvıların paketlenmesinde kullanılan plastik şişeler genellikle PE, PET ve PP’den üretilir. II. Tarih öncesi dönemlerde insanların araç gereç ve eşya yapımında kullandıkları malzemeler o döneme isimlerini vermişti. III. Polimerler 1900’lü yılların başında yapay olarak üretilmeye başlansa da doğal olarak bulunan birçok polimer türü var. (1), (2), (3) ile belirtilen yerlere numaralanmış cümlelerden hangileri sırasıyla getirilmelidir?

(I) Edebiyat çevrelerinde sıkça kullanılan bir sözcüktür imge. (II) Bir şiir terimi olarak kullanılan “imge” hakkında sanal dergilerde yüzlerce makale bulabilirsiniz. (III) Fakat bu makaleleri anlamak, imgenin ne olduğunu kavramak oldukça güçtür. (IV) Bugünlerde internette herkes sanal bir dergi açıyor. (V) Çünkü bu söz konusu makalelerin hemen hepsinde imge farklı tanımlanmış ve hepsi ona farklı anlamlar yüklemiştir. Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerden hangisi anlatımın akışını bozmaktadır?

… nedeni, bugün Türkiye’de bu konuya gösterilen ilgiye rağmen, edebiyat kuramları ve eleştiri yöntemleri üzerindeki yayınların yok denecek kadar az olmasıdır. Eleştiri yöntemlerini gözden geçirmek ve bazı sanat sorunlarını -çözmek değilse de- açıklığa kavuşturmak, özellikle edebiyat öğrencileri için yararlı olacak gibi geldi bana. Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Program Sunucusu: (I) —- Konuk Prodüktör: — Sinema yapımcılığı sandığınız kadar kolay değil. Biz yapımcılar senarist, oyuncu, rejisör, kameraman, müzisyen bağlantısını sağlarken bazen soğuk terler döküyoruz. Filmin yapımında rol alan her elemanın ayrı bir kaprisi olabiliyor. Üstelik yeni gelen yasayla filmlerin tek sahibi artık yapımcılar değil. Program Sunucusu: (II) —- Konuk Prodüktör: — Bir evladın başarılı olması gibi bir duygu. İnanılmaz bir haz. Bir sürü sıkıntının yaşandığı bir sürecin ardından önce şekillenip ardından hayata atılarak hedefine ulaşan bir evlat… Tabii bir de o işte emeği geçenlere duyduğum sonsuz saygı var. Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

1. ve 2. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız. (I) Şiir yazan herkese şair diyebilir miyiz? (II) Yoksa yalnızca şiir duyup şiir bakan, şiir arayan, şiir gören kişilere mi şair demeliyiz? (III) Şair tanımımız ikinci cümledeki gibiyse bu tanıma uyan isimlerden biri de Özdemir Asaf’tır. (IV) 1923 doğumlu Özdemir Asaf’ın asıl adı Halit Özdemir Arun’dur. (V) İlk kitabı ‘’Dünya Kaçtı Gözüme’’ 1955’te yayımlanır. (VI) 1981’de yaşamını yitiren şairin toplu şiirleri ise 2008’de ‘’Çiçek Senfonisi’’ adıyla sevenleriyle buluşmuştur. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

(I) Genel haritalar, toplumun her kesimi tarafından kullanılabilen haritalardır. (II) Herhangi bir konu hakkında genel bir bilgi vermek amacıyla hazırlanır. (III) Topoğrafya haritaları, turistik haritalar, şehir haritaları, fiziki, siyasi, beşerî ve idari haritalar genel haritaların bazılarıdır. (IV) Özel haritalar, belirli bir konuda o konunun uzmanı tarafından hazırlanan haritalardır. (V) Bitki, toprak, nüfus, ekonomi, jeoloji, klimatoloji haritaları özel haritaların bazılarıdır. Numaralanmış cümlelerin hangisinden itibaren paragraf ikiye bölünmelidir?

(I) Kayılar, kökenleri itibarıyla yirmi dört Oğuz boyundan biri olarak varlığını yüzlerce yıldır koruyan güçlü ve önemli bir boydu. (II) Onlar, Göktürkler ve Karahanlılar Dönemi’nde de İç Asya’da varlıklarını devam ettirdiler. (III) IX. yy.da Selçuklu Devleti bünyesinde, ekseriyetle Horasan Bölgesi’nde varlıklarını sürdürmekteydiler. (IV) Horasan ve Merv bölgesinde varlıklarını devam ettiren diğer boylar ise Moğol baskısıyla batıya doğru sürüklenmiştir. (V) Sayıca hatırı sayılır bir nüfusa sahip olan Kayıların ismine, Selçuklu Devri’nden önce tarih sahnesinde pek rastlanmamıştır. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Ege Denizi çevresinde medeniyet kuran İyonlar ve Doğu Akdeniz’de kurulan Fenikeliler, İlk Çağ’da deniz koloniciliğinde gelişmiş uygarlıklardır. (II) Bu medeniyetlerin yaptığı kolonicilik faaliyetleri sayesinde, Akdeniz havzasında ticari ve ekonomik etkileşim gelişmiştir. (III) Kara koloniciliğinde ise Asurlular önemli bir yere sahipti. (IV) Roma İmparatorluğu’nun sınırları dışında yaşayan Germen kavimleri, geçim kaynaklarının yetersizliği nedeniyle güneye Roma İmparatorluğu’nun Ren-Tuna nehirleri hattındaki sınırlarına yığılmıştır. (V) Roma İmparatorluğu ise sınırlarını bu kavimlerden korumak için siyasi ve askerî mücadeleye başlamıştır. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istenirse ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

Sanatçı, söyleyecek sözü varsa bunu isterse kağıda yazar, roman olur, öykü olur, deneme olur; isterse tuvale yazar resim olur; isterse notaya döker müzik eseri olur; isterse bina yapar mimari olur. Bir tek tiyatro bunlar içinde buza yazı yazmaktır. Eriyince gider. Bu parçaya göre tiyatronun diğer sanat dallarından farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Masallar; olaya dayalı, sanatsal metinlerdir. Genellikle bir tekerleme ile başlar. Masallarda yer ve zaman belirsizdir. Olaylar, hayali mekânlarda geçer. Olay, belirsiz bir geçmiş zamanda gerçekleşir. Anlatımda, öğrenilen geçmiş zaman ya da geniş zaman kullanılır. Kahramanlar; genellikle devler, periler, cinler, padişahlar, prensler vb. kişilerdir. Masallar iyi ile kötünün mücadelesini anlatır, masalın sonunda iyilik üstün gelir ve … Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

(I) Türkiye’nin dört bir yanı kara kışa teslim olurken Adana bahardan kalma günler yaşıyor. (II) Hafta sonuna kadar en düşük 5 °C, en yüksek 17 °C sıcaklığın olması beklenen kentte güneşli havayı fırsat bilenler, kendilerini sahile ya da Toros Dağları’na atıyor. (III) Ülkemizde görülen iklim çeşitliliği, yetiştirilen meyvelerin çeşidinin artmasını sağlamıştır. (IV) Özellikle kentin turizm mekânlarına akın edenler, güzel havanın tadını çıkarıyor. (V) Torosların yüksek kesimlerinde ise insanlar, kardan adam yaparak kartopu oynuyor. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Sevgi, insanın bir şeye veya bir kimseye karşı beslediği eşsiz bir duygudur. (II) Sevme edimi, insan varlığının yegâne içsel eylemidir. (III) İnsan, sevme eylemini hiçbir kitaptan, gazeteden vb. şeylerden okuyarak öğrenmez. (IV) “Sevgilerde”, şiirinin başlığı, sevmek ve sevgi kavramlarının özünü teşkil etmektedir. (V) Bu eylem insanın doğumu ile insana, yaratanın bir hediyesi olarak şifrelenmiştir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Kitapçı: (I) —- Soru Bankası Yazarı: — Kitabımızın bu kadar olumlu tepkiler alacağından emindik. Bu konuda sizlere de önemli kazançlar sağladığımız için mutluyuz. Dayanışma ve dürüstlük sayesinde başardık. İş birliği ve güvenin olduğu yerde hedefe ulaşmak kaçınılmazdır. Kitapçı: (II) —- Soru Bankası Yazarı: — En büyük farkımız, oluşturduğumuz soru tipleri. Biz; klişe soru tarzlarından bıkan, merkezî ulusal sınavlardaki soru tarzını arayan öğrencileri rahatlatmak için yola çıktık. Şimdilerde bu hedefe ulaştığımız için olağanüstü mutluyuz. Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

(I) Haritalar, coğrafyanın temel ilkelerinden olan dağılış ilkesinin sonucunda daha da önem kazanmıştır. (II) Yaşadığımız bölgeyi, farklı yöreleri, ülkeleri ve dünyayı tanımamıza ve bu yerler hakkında bilgi edinmemize imkân tanıyan haritalar, en temel araçlardandır. (III) Haritalar önceleri dikkatli arazi incelemelerine bağlı olarak yapılmaktaydı. (IV) Hayatımızda hemen hemen her konuda haritalardan yararlanmak mümkündür. (V) Örneğin hastalıkların dağılışında, yol, köprü ve tünel yapımında haritalardan yararlanılabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi düşüncenin akışını bozan cümledir?

Oğuzlar; Türkiye, Azerbaycan, İran, Irak ve Türkmenistan Türklerinin ataları olarak bilinir. Oğuz adına ilk defa Göktürk Kitabeleri’nde rastlanmaktadır. Kelimenin kökeni hakkında çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Bunlardan, ok kelimesiyle en eski Türkçede çokluk eki olan “z” den oluşan okuzdan (oklar) geldiği hakkındaki görüş en güçlü olanıdır. Göktürk Kitabeleri’ne göre Oğuzlar, (İslam kaynaklarında Guz) dokuz boydan meydana gelmiş bir budundur. Bundan dolayı Tokuz (Dokuz) Oğuz diye de anılır. Yukarıdaki paragraf aşağıdaki soruların hangisine cevap olarak verilmiş olabilir?

(I) Söz konusu bu özgün tekniklerin başarıya ulaşmasında ise eserin otobiyografik olması etkin rol oynamıştır. (II) Ünlü yazar Şükrü Sina Denker, eserlerinde toplumun yozlaşması üzerinde ısrarla durmuştur. (III) Özünden kopan halkın bu durumunu anlatmaktan asla vazgeçmeyen Denker, postmodernist romanın en başarılı örneklerini vermiştir. (IV) “Marmara’ya Giden Yol” da yazarın sanat anlayışını sergilediği önemli yapıtlarından biridir. (V) Söz konusu eserde sınava hazırlanan bir gencin üniversiteye gidiş süreci anlatılmıştır. (VI) Bu süreç, gencin iç monolog ve bilinç akışıyla desteklenerek özgün tekniklerle bezenmiştir. Bu parçanın anlam akışındaki bozukluğu gidermek için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?

(I) Stefan Zweig, çok geniş bir psikoloji birikimini eserlerinde bütünüyle kullanmış ender yazarlardandır. (II)Onun dünya edebiyatında bir biyografi yazarı olarak kazandığı haklı ünün temelinde de bu özellik yatar. (III) Yani yazarlığının yanı sıra çok usta bir psikolog olması, onu bir adım önde kılar. (IV) Zweig, ölümünden hemen önce tamamladığı birkaç düzyazı metninden biri olan “Satranç”ı kaleme aldığı sırada, karısı ile göç ettiği Brezilya’da yaşamaktaydı. (V) “Satranç”ta da olay yeri olarak New York’tan Buenos Aires’e gitmekte olan bir yolcu gemisini seçmiştir. (VI) Bu gemide tamamen rastlantı sonucu karşılaşan üç kişi öykünün aktörleridir. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf aşağıdakilerden hangisiyle başlar?

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de ilk yerleşmeler, su kaynaklarına yakın yerlerde olmuştur. Çünkü su, insan yaşamında çok önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden su kaynaklarının bol olduğu yerlerde yerleşmeler daha sıktır. … Buna karşılık iç kesimlerde yerleşmeler daha seyrektir. Anadolu’daki ilk yerleşim alanları, Fırat ve Dicle Nehri ile Göller Yöresi ve çevresinde kurulmuştur. Bu parçadaki boş bırakılan yere hangi cümle getirilebilir?

(I) Milletlerin ortak hafızası olan tarih, millî ve toplumsal kimliğin inşasında önemli rol oynar. (II) Toplum, kendisini oluşturan bireylerin bir kimlik altında toplanması sayesinde ortaya çıkar. (III) Bireylerin birlikteliği genellikle tarihî bir niteliğe sahiptir ve toplum, zaman ve mekân içinde ortak bir kimlik ile süreklilik kazanır. (IV) Toplumlar, sözlü geleneklerini oluştururken çevrelerinde olup biten ve kendilerini etkileyen bütün olay ve unsurları kullanmıştır. (V) Kimlik olmadan bir toplumun devamlılık sağlayabilmesi söz konusu olmayacaktır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Gazeteci: (I) —- Teknik Direktör: — Futbol, doğrudan insan motivasyonu üzerine kurgulanmış bir spordur. Bu motive etme süreci içinde oyuncunun kendisini tanımasını sağlamak veya ona yönelteceğim olumsuz bir eleştiri olabilir. Bir futbol hocasının amacı bu süreci takım ruhu içinde tamamlatmaktır. Gazeteci: (II) —- Teknik Direktör: — Mutlaka etkileşimlerimiz oluyor. Taraftar, yönetim, hoca ve takım bu sektörün önemli sacayaklarıdır. Bu dört elemandan biri eksik kalırsa üzülürüz. Bu yüzden onları da tribünde görmek istiyoruz. Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Hayır, istemem. Değişmiştir şimdi. Ben onun nazarında değiştim, o benim nazarımda değişti. Niye göreyim? Öyle kalsın. İnsanların gönülde kalması, gözde kalmasından daha iyidir. Yukarıdaki paragraf aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı olabilir?

(I) XIX. yüzyıldan itibaren, Türk halk edebiyatının sözlü ürünleri içinde “kıssa” adıyla anılan masal için “mesel” sözcüğü kullanılmaya başlanmıştır. (II) Masal sözcüğünü gerçek anlamına bağlı olarak kullanan ilk sanatçı Namık Kemal’dir. (III) Türk masal kahramanları; devler, cadılar gibi olağanüstü özelliklere sahip varlıklar ile insanlar ve hayvanlardır. (IV) Masallarda padişah, Hızır, derviş, hükümdar, Keloğlan vb. iyiliği temsil ederken devler, cadılar, vezirler vb. kötülüğü temsil eder. (V) Masallarda sık rastlanan hayvanlar ise tilki, aslan, Zümrüdüanka’dır. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istenirse ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

Araştırmacı: (I) —- Rejisör: — Filmcilik sanatı canlı unsurlarla ilgilenip bunları eserlere konu ediyor. Rejisörün çabası, bana sinemada yeni bir yaşamın oluşmasından dolayı yoktan var etme fiilini anımsatıyor. Filmcilik sanatını bu özelliği nedeniyle öteki sanatlara nazaran daha sıra dışı görüyorum. Araştırmacı: (II) —- Rejisör: — Kendi içlerinde bir irtibat olduğu ortadadır. Nitekim eserlerimdeki dört kahraman yaşamlarındaki en kritik anlarda çözümleniyor. Karakterlerin dördü de gayelerinden caymıyor, öz benliklerine sadakat gösteriyorlar. Bu açıdan söz konusu karakterler, yani İbrahim, Salih, Suat ve Uğur birbirini tamamlıyor. Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Çin başbakanı bir et pazarını ziyarete gitmiş. Pazarı tertemiz ve çok düzenli olarak görmüş. Adamları ile gezerken rastgele bir kasabın tezgahına gelerek sohbet etmeye başlamış. Başbakan: — Etler fena değilmiş, işler nasıl gidiyor? Kasap: — Genelde iyiydi ama bugün bir kilo bile satamadım. Başbakan: — Neden ? Kasap: — Siz ziyarete geldiğiniz için müşteriler pazara alınmadı. Başbakan: — O zaman ben alayım, bana 4 kilo verir misiniz? Kasap: — Hayır satamam. Başbakan: — Neden satamıyorsun? Kasap: — Siz geleceksiniz diye tüm bıçaklarımızı topladılar. Başbakan: — Bıçak olmasa da olur, bana şu parçayı ver bakayım. Kasap: — Yine de satamam. Başbakan: — Yine ne oldu ? Neden satmıyorsun ? Kasap: — Çünkü ben kasap değilim, silahlı polis timinden bir askerim. Başbakan (sinirli bir şekilde) : — Git bana polis müdürünü çağır. Kasap: — O da karşıda balık satıyor. Bu olaydan da anlaşıldığı gibi bazen …. Yukarıdaki metin aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanamaz?

Günümüz insanları, eski dönemlerde yaşamış insanlara göre neden daha mutsuz? Aşağıdakilerden hangisi bu soruya verilmiş bir yanıt olamaz?

Öğrenme ve öğretme etkinlikleri içerisinde yer alan okuma, yazma ve dinleme etkinlikleri anlama ile desteklendiğinde amacına ulaşır. Bireyin okuduğunu, dinlediğini ve yazdığını öğrenebilmesi için öncelikle zihinsel işlemlere tabi tuttuğu bu öğrenim ürünlerini anlaması gerekir. Okuduğunu ya da dinlediğini anlayamayan; bilgi, düşünce ve duygularını sözlü veya yazılı olarak doğru, açık ve anlaşılır bir şekilde ifade edemeyen bir öğrencinin okul hayatında başarılı olması da beklenemez . Bu parçada aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulmaktadır?

Arkaik varoluşta dikkat çeken şey, daimon inancıdır; hayalet benzeri korkunç varlıkların felç edici dehşetidir, esrarengiz güçler karşısındaki panik korkudur. Bu temel korku karşısında ne savaşçının yürekliliği, ne çalışkanlık ne de çalışma gayreti bir işe yarar. Burada tam da insanın kendini kanıtladığı en ciddi iki faaliyet, yani savaşçı mücadele ile iş zahmeti sonuçsuz kalmaktadır. Daimonlarla savaşamazsınız, çalışarak dirençlerini de kıramazsınız. Daimonların olağanüstü gücüne karşı koymanın veya onların düşmanlığını dönüştürmenin tek yolu oyundur. Oyuncunun maskesi ise bizzat sihirli bir güce dönüşmektedir. Bu paragrafta asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Hayatta en önemli şey nedir? Açlık çeken bir ülkede birine bu soruyu sorarsak cevap “Yemek.” olacaktır. Donmakta olan birine aynı soruyu sorarsak cevap “Sıcak.” olacaktır. Kendini yalnız ve çaresiz hisseden birine soracak olursak cevap mutlaka “Diğer insanlarla beraber olmak.” olacaktır. Peki, bütün bu ihtiyaçlar giderildikten sonra bütün insanların ihtiyacı olan bir şey var mıdır hâlâ? Filozoflar, buna “Evet.” diye cevap verirler. Onlara göre insanlar sadece ekmekle yaşayamazlar. Tabii ki bütün insanlar yemek yemelidir. Ayrıca sevilmeye ve ilgi görmeye ihtiyaçları vardır. Ama bütün insanların ihtiyacı olan bir şey daha vardır: Kim olduğumuzu ve neden yaşadığımızı bilmek. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Gözleri olanlara dünyada görülecek hiçbir şey olmadığını söylemek zordur. Evet, gerçek bu; inanın bana. Dünyayı tanımak için dinlemek yeter. Yolculuklarda görünenler bir aldatmacadır yalnızca. Gölgelerin peşinde başka gölgeler… Yollar ve ülkeler, önceden bilmediğimiz hiçbir şey öğretemez bize; gecenin dinginliğinde kendi içimizde dinleyebileceklerimizden başka hiçbir şey. Bu parçanın yazarının aşağıdakilerden hangisini söylemesi beklenemez?

New York’ta, Brooklyn Köprüsü üzerinde dilenen kör bir dilenci, bir gün bir şairin dikkatini çeker. Dilencinin boynunda asılı bir tabela vardır. Şair, dilenciye günlük kazancının ne kadar olduğunu sorar. Dilenci de sekiz on dolar kadar olduğunu söyler. Bunun üzerine şair, dilencinin boynuna asılı tabelayı ters çevirerek bir şeyler yazar. “Şimdi buraya senin kazancını artıracak bir şeyler karaladım. Bir hafta sonra yanına geldiğimde bana sonucu söylersin.” der ve oradan ayrılır. Şair, bir hafta sonra dilencinin yanına uğrayıp kendini tanıtınca dilenci, “Bayım size ne kadar teşekkür etsem azdır. Bir haftada kazancım ikiye katlandı. Çok merak ediyorum tabelaya neler yazdınız?” Bunun üzerine şair gülümser ve “Tabelada ‘Doğuştan körüm, yardım edin.’ yazıyordu. Bense ‘Bahar gelecek ama ben yine göremeyeceğim.’ diye yazdım” der. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Bilhassa tahammül edemediğim bir şey, kadının erkek karşısında her zaman pasif kalmaya mecbur oluşu. Neden? Niçin daima biz kaçacağız ve siz kovalayacaksınız? Niçin daima biz teslim olacağız ve siz teslim alacaksınız? Niçin sizin yalvarışlarınızda bile bir hüküm verme, bizim reddedişlerimizde bile bir acizlik bulunacak? Çocukluğumdan beri buna daima isyan ettim, bunu asla kabul edemedim. Böyle düşünen biri aşağıdakilerden hangisini söylemiş olamaz?

Uzaklarda bir köyde; kocası, çocuğu doğmadan ölmüş, tek başına yaşayan hamile bir kadın kendisine arkadaş olması için dağda yaralı olarak bulduğu bir gelinciği evinde beslemeye başlar. Gelincik kadının yanından bir an bile ayrılmaz. Her ne kadar yırtıcı bir hayvan olsa da gelincik oldukça evcilleşir. Birkaç ay sonra kadının çocuğu doğar. Tek başına tüm zorluklara göğüs germek ve yavrusuna bakmak zorundadır. Günler geçer ve kadın bir gün yarım saatliğine de olsa evden ayrılmak ve yavrusunu evde bırakmak zorunda kalır. Gelincikle bebek evde yalnız kalmışlardır. Kısa bir zaman sonra anne eve gelir. Kapıyı açtığında gelinciği ve onun kanlı ağzını görür. Anne çıldırmışcasına gelinciğe saldırır ve oracıkta öldürür hayvanı. Ağlayarak bebeğin odasına koşar. Kapıyı açtığında beşikte mışıl mışıl uyuyan bebeği ve beşiğin hemen yanında parçalanmış bir yılanı görür. Bu hikâyede asıl verilmek istenen mesaj aşağıdakilerden hangisidir?

• Bugünlerde doktorların “kana mikrop bulaşması” veya “kana iltihap karışması” dedikleri bir hastalık görülmeye başladı. Hastalığın hâlsizlik, ateş, mide bulantısı, kusma ve ishal gibi belirtileri var. • Uzmanlar, kana bulaşarak hastalığa sebep olan tek hücreli canlıların su kirliliği yoluyla geldiğini, ayrıca klimaların nem ve soğuk etkisiyle vücutta yayıldığını saptadılar. Son yapılan çalışmalar hastalıktan kurtuluş yolunun bol ve temiz su içmenin yanı sıra organik meyve yemekten geçtiğini söylemekte. Bu iki parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Modern çağda dünya global bir köye dönüştü. İnsanlar, artık internet ve uçaklar sayesinde, uzaktan veya yüz yüze, kolayca etkileşime geçebiliyorlar. Toplum bilimciler, bu duruma “küreselleşme” demektedirler. • Günümüzde insanların tek tipleşmesi sonucu basmakalıp bir insan topluluğu ortaya çıkmakta. Bilim insanları bu durumun yerli kültürü sürdürmekle aşılabileceğinden söz etmekte. Bu iki parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Dünyaya geldik ve bir hiçliğin ortasında bulduk kendimizi. Evet, büyüdük, çalıştık, eğlendik, nadir de olsa mutlu olduk ama yaşadıklarımızın hepsi bir hiç olacak. Ve bir hiçliğin içerisinde yaşadığımızı bilmek, insan ruhuna vurulmuş en büyük darbedir. Bu parçaya konulabilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?

• Öğrencilerin öğretmenlerine karşı sınıf içinde takındığı tavır, oluşturduğu disiplinsizlik; günümüzün en büyük sorunlarındandır. Sınıf içinde öğretmenine saygı göstermeyen bir birey, topluma entegre olmakta yüksek olasılıkla zorlanacaktır. • Öğretmenler, sınıf içi disiplini sağlayamadığında genelde sorunu öğrencide görür. Oysa bir öğretmenin sınıf yönetiminde bilmesi gereken o kadar fazla parametre vardır ki belki de öğretmen bunlardan birini bile uygulasa sorun ortadan kalkacaktır. Bu iki parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Bozkurt ve Ergenekon Destanı’nda geçen birçok olayda Türklerin Çinlilerle olan mücadelesi anlatılmaktadır. Çinlilerin entrikalarına kanıp yenik düşen Türkler, en sonunda tutsaklığa başkaldırarak genlerindeki özgürlük refleksini göstermişlerdir. • Köktürk Yazıtları’ndan birinde Bilge Kağan; Çin milletinin ipeğinin yumuşak ve sözünün tatlı olduğunu, Türklerin bu sözlere güvenirse ölüp yok olabileceğini örneklerle anlatmıştır. Yazıtlarda Köktürkler özelinde Türk milletinin hür yaşamaya ve üstünlük kurmaya olan düşkünlüğü vurgulanmıştır. Bu iki parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Fosil yakıt tüketimi; günümüzde hava, su ve toprağı kirletip hem küresel ısınmaya neden olmakta hem de kanserojen bir yaşam ortamının oluşmasına yol açmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, her yıl milyonlarca insanın hava kirliliğinden kaynaklı kanser vakasıyla hastanelere dolduğunu saptamıştır. • Son yıllarda petrole alternatif enerji kaynakları ortaya çıkmaktadır. Bir otomotiv şirketi yaklaşık yüz yıl önce zaten tasarlanmış olan “su ile çalışan araba”yı piyasaya sürmeyi planlıyor. Elektrik ile çalışan şarjlı motosikletin ardından “kendi elektriğini üreten yarı benzinli araç” ise çoktan yollara çıktı bile. Bir numaralı teknoloji harikası ise “güneş enerjili araç” olacak gibi görünüyor. Bu iki parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Fosil incelemelerinde 450 milyon yıl öncesine kadar yaşadıkları tespit edilen ve ekosistemin omurgasız bileşenleri arasında yer alan deniz kestaneleri, kıyıdan beş bin metre derinliğe kadar olan kısımlarda yaşar; ayrıca kirliliğe karşı son derece duyarlı bir canlı olduklarından son yıllarda kirlilik tespiti çalışmalarında “biyotest canlısı” olarak kullanılmaktadır. Bu cümleden deniz kestaneleriyle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

Kurmaca eserlerden oluşan türler, bir yaratma ürünüdür. Bu türler, bize doğrudan ya da dolaylı bir şekilde içinde yaşanılan dünyayı veriyor olmakla birlikte, bütünüyle yazarın kendi imgeleminde ürettiği bir ‘hayali oluş’ özelliği de gösterir. Bundan ötürü bu türler, içerik özellikleriyle dış dünyaya gönderme yaparken kuruluş yönüyle yazarın kendi içselliğini ön plâna çıkarır. Türlerin edebî oluşları, üslûp açısından sanatsal ya da edebî oluşlarına dayanır. Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine çıkarılamaz?

1. ve 2. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız. Orhan Veli Kanık’ın ölüm sonrasını anlattığı Ekim 1936 tarihli “Son Türkü”, onun Garip öncesi şiirinin okurda karşılık bulan içten bir örneğidir. Eserde, ölüme ilişkin imgeler, aydınlık ve iyimserdir. Üstünden bir ay geçmeden Cahit Sıtkı Tarancı da “Ölümden Sonra”da aynı temayı işlemiştir. Fakat “Son Türkü”- deki bir uykudan uyanışla sevdiklerinin sesini duyup son bir türkü söyleme isteği; “Ölümden Sonra”- da boşlukta büyünün bozulması, kimsesizlik ve bir ağıt hâlini alır. “Son Türkü” yeni yaşamı kabulleniş ve selamlayıştır. “Ölümden Sonra”da derin bir umutsuzluk ve yadsıma vardır. Bu şiirin dizeleri sönmüş birer yıldızı andırır. Bu parçadan hareketle “Son Türkü” ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu parçadan hareketle “Ölümden Sonra” ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. ve 4. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız. Dilimizde tabağımızda baharat ya da tuz kullanma işlemine ne diyoruz? Bu işlem için kullandığımız birçok fiil var: dökmek, eklemek, koymak, ilave etmek, katmak, ekmek, serpmek… Fakat bunlar içinde benim en sevdiğim kelime serpmek, en rahatsız olduğum ise dökmektir. Bir şeyi niye dökelim ki! Yeterince serpelim. Benim fikrim bu yönde olsa da kimimiz yaşamını “serperek” kimimiz “dökerek” sürdürür. Lüks ama az yaşayıp mesut olmayanlar olduğu gibi serpmekle yetinip mesut ve uzun yaşayanlar da vardır. Ama şu unutulmamalıdır: İnsanların kullandığı kelimeler, hayata bakış açısını özetler. Dünya görüşümüz eylemlerimizi, eylemlerimiz de tekrar dünya görüşümüzü oluşturur. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

5. ve 6. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız. Kimi kelimeler, hayli zaman tez ve makalelerde alıkoyulmalarının ardından nedensizce ve aniden, medyada ve toplumda çokça kullanılma şansını bulur ya da şanssızlığına uğrar. Son derece felsefe tadı veren ve Eski Yunan’dan gelen kökeniyle Platon’u hatırlatan metafizik sözcüğü de bu saptamayı örneklercesine karşımızdadır. Yunancada “doğa üstündeki bilimler” demek olan metafizik, felsefe için çok önemlidir. Hegel ile birlikte metafizik irade dışılık ve bilinç dışılık ile anlamdaş hâle gelmiştir. Dolayısıyla günümüzde metafizik, duyularımızla değil sezgilerimizle ulaşılabilen bilgiye ulaşma yolunu ifade etmektedir. Yaygın ve kirli jargonda ise an itibarıyla enformasyon zehirlenmesi yoluyla bulamaç olmuş bir terim olmuştur. Her anlama geldiği için anlamsız hâle gelmiştir. Bu parçada altı çizili sözle metafizikle ilgili olarak anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Yeryüzünde birçok melez hayvan yaşamaktadır. Bu hayvanlardan en bilineni katırdır. Katırın anne ve babası at ve eşektir. Fakat son on yıldır bu melez hayvanlar listesine bir hayvan daha eklendi: kaslan. Kaslan ya da dünyaca bilinen ismi ile “liger”ın ebeveynleri ise aslan ve kaplan. Biri Afrika, diğeri Asya kökenli olan bu iki hayvanın göçler sırasında bir araya geldiği tahmin ediliyor. • Avustralya’da bir hayvanat bahçesinin on yıl önce yeni birkaç misafiri oldu: kaslanlar. Kaslanlar, aslan ve kaplandan türemiştir. Aslan ve kaplandan daha iri yapılı olan bu hayvanların iki tarzı var. Birincisini çizgisiz ve yelesiz, ikincisini çizgili ve yeleli gibi düşünebilirsiniz. Bu dev hayvanların bir ilginç özelliği ise atalarının aksine insan canlısı ve bir kedi kadar evcil olmaları. Bu ilginç üreme olayını araştıran resmî kurumlar, olayda hayvanat bahçesi görevlilerinin ciddi ihmalini saptamıştır. Bu iki parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Sindirim sistemimizde oluşan hazımsızlık, tükettiğimiz karbonhidratın yapaylığındandır. Karbonhidratın içindeki katkı maddelerinin midede şişkinlik ve yanma oluşturması, geceleri uykusuzluğa da yol açmaktadır. • Sindirim problemlerinin temel sebebi hareket eksikliğidir. Hareket etmeyen vücudun kas sistemi çalışmayınca mide de gerekli salgılarını geç devreye sokmaktadır. Bu iki parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çoğu ifadeye çekidüzen verelim derken bu ifadelerin düzenini bozuyoruz elimizde olmadan. Fakat şiire ilişkin bir tarife teşebbüs ettiğimizde her şey iyice arapsaçı oluyor. Hatta bu günlerde şiir lafını duyduğunda yeni nesli sıkıntı basıyor. Peki niçin? Herhalde senelerce gördükleri basmakalıp, yapmacık ve kasıntı şiir heveslilerini kanıksadıkları için. Halbuki şiirin seslendiği ve anlattığı sosyal gruplar, ortamlar, zaman farklı farklıydı. Tüm bunları hiçe sayarak şiiri kutsamak, yeni nesli şiirden soğutmuş olabilir. Orta Asya’da şiir, Akdeniz’de şiir, Fransızlarda şiir, Osmanlılarda şiir, Modern Çağ’da şiir, gün batımında şiir, iş bırakımında şiir, sevgilinin gülüşünde şiir, bağımsızlık mücadelesinde şiir… Tüm bu anlayışlar aynı potada eritilebilir mi? Bu fikirlere inananların ümitleri de şiire şekil vermez mi? Bu parçanın yazarının aşağıdakilerden hangisini söylemesi beklenemez?

Zeynep Esen, en takdir edilen bilim kurgu yazarlarındandır. Kariyerinin en başındaki öykü ve tiyatrolarından itibaren realizm, hümanizm ve globalizmi aynı potada eriterek okuyucuya sunar. Bu motiflere doğru ve etkili biçimde yer verdiği yapıtlarından biri, 2019’da yazdığı Robotlar Dijital Penguen Tasarlarsa adlı öyküsüdür. Kitabın başkişisi Uğur Köse, Jupiter’den firar eden 100 robotu tutuklamakla görevlidir. Fakat bu görevi esnasında, insan-makine sınırının net olmadığı ortaya çıkar. Tam bu noktada yapıt, hem insanı andıran makinelerle insanlar arasındaki ayrımı hem de “gerçek” kavramından anlaşılması gerekeni düşündürür. Zeynep Esen’in bu eseri, Milenyum’un bir numaralı bilim kurgu filmi olan “Bitmeyen Yüz Soru” filminin de esin kaynağı olmuştur. Bu parçada Zeynep Esen ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Ruh biliminde “ket vurma” diye isimlendirilen bir bilginin başka bir bilgiyi unutturması âdeta çok bilinmeyenli denklemdir. Çünkü bazen eski bilgi, yeni bilgiyi unuttururken bazen de yeni bilgi, eski bilgiyi unutturabilmektedir. Yeni öğrenilenlerin önceki öğrenilenleri unutturmasına “geriye ket vurma”, eski öğrenilenlerin yeni öğrenilenleri unutturmasına “ileriye ket vurma” denir. İleriye ket vurma daha çok ellili yaşlardan sonra görülürken geriye ket vurma erken yaşlarda görülmektedir. Fakat nadiren tam tersi de olabilmektedir. İşte bu durum bilim dünyası için çok bilinmeyenli denklem gibidir. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

İçinde bulunduğumuz dijital çağda, önemli ölçüde data oluşturularak bunlar durmaksızın arşivleniyor. Dataların biriktirildiği bellekler “data bankası” denilen muazzam kompleks alanlarda muhafaza ediliyor. Tabii datalar arttıkça ihtiyaç duyulan alanlar da buna paralel olarak artıyor. Bu verilere zarar gelmemesi amacıyla da önemli bir masraf yapılması gerekiyor. Araştırmacılar, doğaya zararlı olan bu data tutma tekniğine doğal bir opsiyon üretti: Ağaçlardan veri alanı! Böylece milyonlarca kitap miktarınca bilgi, ağaçların genlerine yüklenecek. Bu icat, henüz hayata geçirilmemiş olsa bile bir bilgisayar oyununu bir çınarda oynama ya da en sevdiğimiz filmi bir şeftali ağacının yemişlerini yerken izleme olasılığı hakikaten müthiş bir şey! Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Gençlik hayata değil, sınava hazırlanıyor. Hayatın istediği becerilerle sınavın istediği beceriler birbirinden o kadar uzak ki… Üniversiteyi üstün başarıyla bitiren gençler, genellikle iş hayatında hayal kırıklıkları yaşıyor ve yaşatıyorlar. İş yerleri ne yazık ki mezun profilinden memnun değil. Çalışma hayatında haftada bir sınav yapılsa bu gençler eminim çok başarılı olur. Ama firmalar proje yaptırıyor, çözüm senaryoları istiyorlar. Bu hiç adil değil ama çıplak gerçek böyle. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Çocuklar evde ve okullarda prensler ve prensesler gibi yaşıyor. En küçük bir problemde resmî okul velileri 147’ye, özel okul velileri yöneticilere gidip koruma kalkanlarını açıyorlar. Ama iş yerleri prenses ve prensleri istihdam etmiyor çok şükür! Gençlerin zihninde gerçek yaşamda karşılığı olan bir gelecek kavramı da yok. Çünkü ebeveynler çocukların karar verme merkezi olan frontal lobunu iptal edip onların adına kararları kendileri oluşturuyorlar. Ebeveynler bu yıl okula başlayacak çocukların 2040 yılında iş hayatına atılacağını unutup bugünün verisiyle geleceğin tasvirini yapıyorlar. Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Ahmet Hamdi Tanpınar şiirleri, iki ana kaynaktan beslenir. Bunların ilki Türk dilinin imkânları iken diğeri ise Batı edebiyatı ve daha çok Fransız şiiridir. Tanpınar, Türk edebiyatı içerisinde Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in, Fransız edebiyatında ise Stéphane Mallarmé ve Paul Valéry’nin etkisinde kalır. Yazarın poetikasını oluşturmasında bu şairlerin edebî anlayışları incelendiğinde hemen hepsinin nesnelden ziyade soyutu, ideolojik tutumdan çok şahsî düşünceyi merkeze aldıkları görülür. Bir başka ifadeyle şiir anlayışlarının odağında ferdiyetçilik ve sanatsal kaygı vardır. Ahmet Hamdi Tanpınar’daki “mükemmele ulaşma” düşüncesi ve “saf şiir”i yakalama çabası da söz konusu kaygıdan kaynaklanır. Bu parçadan hareketle Ahmet Hamdi Tanpınar’la ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Destanlar; eğitici, didaktik, epik, özsaygı ve heyecan verici temel kaynaklardandır. İş birliğini ve millî bütünlüğü perçinler. Bunun günümüze en yakın örneği, on dokuzuncu asırda Finlandiya’da yaşanmıştır. Senelerce kasabalarda doktorluk yapan Elias Lönnrot (1802-1884), halktan topladığı sözlü öykü, şiir ve müzik ürünlerini bir araya getirdi. Bunlar arasındaki bağı kurduğunda ise Kalevela Destanı ortaya çıkmıştı. Eser, Fin milleti içinde yoğun etkiye yol açmakla kalmayıp Fin milliyetçilik ve ulusal bağımsızlık eyleminin de mihenk taşı ve meşalesi oldu. Finlandiya’da resmî dil kabul edilen İsveççe bir süre sonra yerini Finceye bıraktı. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Petrol ürünlerinden, sanayide yeniden istifade edilememekte. Buna rağmen dünyada yılda ortalama bir ülke nüfusunun tonlarla çarpımı kadar petrol ürünü imal edilmekte. Böyle bir tavır içinde olan vahşi insanoğlunun öz kardeşleri ise her yıl yine tonlarca petrol ürününün okyanus ve denizlere atılmasına çareler aramaktadır. Petrol ürünlerini ayrıştırabilen, gözle görülemeyecek kadar küçük canlılar vardır. Ancak bu plan önemli riskler de barındırmaktadır. Ufuktaki en mantıklı plan ise petrol ürünleri yerine organik ve kolayca ayrışabilen maddelerden gereç, malzeme ve materyal üretimidir. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?