Sözcükte Yapı (Karma) Test – 6

Tesadüf seni önüme(I) çıkarmasaydı(II) gene aynı şekilde fakat her şeyden habersiz(III) yaşayıp gidecektim(IV). Sen bana dünyada başka türlü bir hayatın da mevcut olduğunu, benim bir de ruhum bulunduğunu(V) öğrettin. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangileri basit yapılıdır?

Dolabın(I) kapağındaki(II) keskin(III) bölüm(IV) yüzünden elim yara(V) oldu. Bu cümlede numaralanmış sözcüklerden hangisi yapım eki almamıştır?

Seni sevmekten ne zaman vazgeçtim(I) biliyor musun? Kötü günümde yanımda olmadığın(II) zaman vazgeçtim. Canın sıkıldığında(III) benimle paylaşmadığını, kırılacak(IV) veya tedirgin olacak olsam bile düşüncelerini açıkça(V) söylemediğini anladığım zaman vazgeçtim. Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangisi yapısı yönüyle diğerlerinden farklıdır?

İpeksi bir sessizliğe büründük. Bir hayat, mahcup ve duru. Yüce Yaradan, gülleri ve sessiz harfleri koru. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi vardır?

"Boya" örneğinde olduğu gibi Türkçede anlamları değişmeden hem isim hem de fiil olarak kullanılabilen kökler vardır ki bunlara "ortak kök (ikili kök)" denir. Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerde bulunan tırnak içindeki sözcüklerden hangisi ortak köklü değildir?

Dünyanın üzerimde döndüğü birçok geceler geçirmiştim(I). Karanlıkta dünya insana zaten masal gelir, geceleri hiçbir şeye aldırmazsınız(II); sabahleyin(III) ise kaygılarınız yok olup gitmiştir. Bazen her şey çok güzeldir, sevgi doludur. Sokağa çıktığınızda bir gün daha başlar(IV) ve arkasından bir gece daha. Geceyle gündüz arasındaki farkı anlatmaya çalıştım. Gece iyidir ama gündüz(V) de temizdir. Bu parçada numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

- Seni dünyalar kadar seviyorum. - Yarın dayımlara gideceğiz. - Bu topraklar nice Yunuslar, Mevlanalar çıkarmıştır. - Ayşe Hanımlar maalesef odasında yoklar. Verilen örneklerde “-ler / -lar” çokluk eki sözcüğe aşağıdaki anlamlardan hangisini katmamıştır?

- Batı, bizi hiçbir zaman anlamadı. - Evi dediğin kadar da kirli değil. - Kimi görsem sen aklıma gelirsin. - Bu söylediklerimi beynine kazı. - Bugün okula üçü de gelmedi. Yukarıdaki cümlelerde "-ı / -i / -u / -ü" ekini almış altı çizili sözcükler, kaç farklı işlevde kullanılmıştır?

(I) Anamı öte tarafa -öbür dünyaya- uğurladığımızda ben onun tekrar geri döneceğini zannediyordum; olmadı, gelmedi. (II) İki satır da yazmadı, zaten okuma ve yazması yoktu. (III) Köylüydü anam, okuma yazma çağlarında okulsuzluktan okula gidememişti ama kendince daha işe yarar, çok daha faydalı şeyler öğrenmişti. (IV) İyi hamur yoğururdu, hamuru güzelce yoğurduktan sonra kalaylı bakır teştin içinde ekşiyip mayalanması için üstünü kalınca bir bez ile örterdi. (V) Ben; bereketi, bolluğu bizim ekmek teknesinin içinde tanıdım. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde basit, türemiş ve birleşik yapılı kelimeler bir arada kullanılmıştır?

En azından üç dil bileceksin/ En azından üç dilde/ Canımın içi(I) demesini/ Kırmızı gülün(II) alı var demesini/ Nerden ince ise ordan kopsun demesini/ Atın ölümü arpadan olsun demesini/ Keçiyi yardan(III) uçuran(IV) bir tutam(V) ottur demesini/ İnsanın insanı sömürmesi/ Rezilliğin dik alası demesini/ Ne demesi be!/ Gümbür gümbür demesini becereceksin/ Bu şiirde numaralanmış sözcüklerden hangilerinin kökü fiildir?

Aşağıdaki cümlelerde yer alan birleşik fiillerden hangisi oluşum bakımından diğerlerinden farklıdır?