Yazar: nisahanim

Yazımı kışa çevirdin(I)/ Karlar yağdı(II) başa Leyla’m/ Viran oldu(III) evim yurdum(IV)/ Ne söylesem(V) boşa Leyla’m/ Bu şiirde numaralandırılmış sözcüklerden hangisinde ünsüz yumuşaması olmuştur?

Aşağıdakilerden hangisinde “ses yitimi” yoluyla oluşan birleşik sözcük kullanılmıştır?

Dağdan kestim kereste/ Kuş besledim kafeste/ Yârin hasta dediler/ Yetiştim son nefeste/ Bu dörtlükte altı çizili sözcüklerde sırasıyla hangi ses olayları vardır?

Sokrates ve eşi bir türlü iyi geçinemezlermiş. Bir gün eşi Sokrates’e verip veriştirmiş(I), ağzına(II) geleni söylemiş. Bakmış kocası hiçbir tepki göstermiyor(III), bir kova suyu alıp başından aşağı(IV) boşaltmış. Sokrat, gayet sakin: “Bu kadar gök gürültüsünden sonra bir sağanak zaten bekliyordum(V).” demiş. Yukarıdaki parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde herhangi bir ses olayı yoktur?

Alçak yer yiğidi hor gösterir. Altı çizili sözcükteki ses olayının örneği aşağıdakilerden hangisinde yoktur?

“Anne-s-i” örneğinde olduğu gibi ünlüyle biten isimler, üçüncü kişi iyelik eki aldıklarında isim ile iyelik arasına “s” kaynaştırma harfi girer. Aşağıdakilerin hangisinde bu kurala aykırı bir kullanım vardır?

Aşağıdaki dizelerden hangisinde “küçük ünlü uyumu”na uymayan bir sözcük vardır?

“Dudak ünsüzü olan “b”, aynı sözcükte kendinden önce gelen “n” sesini, “m”ye çevirir.” Aşağıdaki cümlelerde geçen tırnak içinde verilen sözcüklerden hangisi, bu kurala örnek gösterilemez?

Gitgide alışıyorum sana./ Hiçbir alışkanlık bu kadar güzel olamaz./ Ellerin ellerimden uzaksa nasıl güçsüzüm bilemezsin./ Bu şiirde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Bir gün ansızın ölmekten ve seni, bana olan alışkanlığınla yapayalnız bırakmaktan korkuyorum. Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cellat, ayrılığın(I) boynunu(II) vursun/ Usul usul intizârı çürüten/ Bu hercai diken, bu çılgın arzu(III)/ Sürüklüyor (IV)imkânsız muştuların/ Eşiğine gönül (V)vâdilerini/ Bu şiirde altı çizili sözcüklerden hangilerinde ünlü düşmesi olmuştur?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde “ünlü daralması”- na örnek kullanım yoktur?

Ne güzel seni bulmak bütün yüzlerde/ Sonra seni kaybetmek hemen her yerde/ Ne güzel bineceğim vapurları kaçırmak/ Yapayalnız kalmak iskelelerde./ Bu dörtlükte aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Bir gün duysan bittiğimi, tükendiğimi/ Çıkıp gelsen uzaklardan korkulu ürkek/ Bir incecik dal gibi üzerime titreyerek/ Eğilsen yeter./ Bu dörtlükte aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ey gönlümün doğurduğu/ Büyüttüğü, emzirdiği/ Kuş tüyünden/ Ve kuş sütünden/ Geceler ve gündüzlerde/ İnsanlığa anıt gibi yükselttiği/ Sevgili/ En sevgili/ Bu şiirde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Sert ünsüzlerle (p, ç, t, k) biten sözcükler, ünlü ile başlayan ek aldıklarında son sesteki sert ünsüz yumuşar. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu kurala uymayan bir sözcük kullanılmamıştır?

Mutluluğa hep geç kalırım/ Hep erken giderim mutsuzluğa/ Ya her şey bitmiştir çoktan/ Ya hiçbir şey başlamamış/ Bu şiirde altı çizili sözcüklerde sırasıyla hangi ses olayları olmuştur?

Yağmur yağıyor(I) (ünsüz yumuşaması) Ömür Hanım. Gökten değil, yüreğimin boşluğundan ömrümün ıssız toprağına… Ve ben sonsuz bir düzlükte bir küçücük(II) (ünsüz düşmesi), bir silik nokta(III) (ünsüz benzeşmesi) gibi eriyip gidiyorum(IV) (ünsüz yumuşaması). Seslensem kim duyarsesimi yalnızlıklar(V) (ünlü düşmesi) katından? Bu parçada yer alan numaralanmış sözcüklerin hangilerinde yandaki ayraçta verilen ses olayı olmamıştır?

Bakmaya kıyamazken gözlerine Tutmaya cesaret edemezken(I) ellerini. Ve bütün cümlelerin sustuğu(II) o yerde Sessiz bir haykırıştı yüreğim(III) Eşsiz bir mutluluktu yaşadığım Sen adını koyamadığım(IV) Senin adın(V) kavuşmak olsun. Bu şiirde numaralandırılmış hangi sözcükte ünsüz yumuşaması olmamıştır?

Dere boyu gidelim(I) Naciye’m Koyunu, kuzuyu, ineği(II) güdelim(III) İkimizi görmüşler Naciye’m Nasıl(IV) inkâr edelim(V) Bu şiirde altı çizili sözcüklerden hangisinde diğerlerinden farklı bir ses olayı olmuştur?

Bir gün Eflatun, öğrencilerinden birini kumar oynarken yakalamış ve şiddetle azarlamış. Talebesi “İyi ama ben çok az bir paraya oynuyordum.” diye itiraz edecek olunca Eflatun cevap vermiş: “Ben, seni kaybettiğin para için değil, kaybettiğin zaman için azarlıyorum.” Bu parçada aşağıdakilerden hangisi görülmez?

Alışık olduğum ne varsa beni yalnız bırakıp başka bedenlerde yaşamaya gitmişti sanki. Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Kaybolmuş şehrin türküsü dudaklarında, zannımca eskicinin geçmesini bekliyordu. Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Türkçe bir sözcükte düz ünlülerden (a, e, ı, i) sonra düz; yuvarlak ünlülerden sonra düz – geniş (a,e) ya da dar – yuvarlak (u,ü) ünlüler gelmelidir. Bu kurala “küçük ünlü uyumu” denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde küçük ünlü uyumuna uymayan bir sözcük vardır?

Zambaklar en ıssız yerlerde açar/ Ve vardır her vahşi çiçekte gurur/ Bir mumun ardında bekleyen rüzgar/ Işıksız ruhumu sallar da durur/ Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangi ikisi görülmektedir?

Karnımın(I) ağrımasının(II) nedeni ülsermiş, boynumun(III) sızlamasının(IV) nedeni de şeklinin(V) düzgün olmama- sıymış. Bu cümlede numaralandırılmış sözcüklerden hangisinde bir ünlü düşmesi olmamıştır?

Gönlünden(I) geçenle çevre(II) baskısı(III) yüzünden ağzından(IV) çıkan bir değil. Doğru kararı vermek için beynini(V) kullanman gerekir. Bu cümlede numaralandırılmış sözcüklerden hangisinde bir ünlü düşmesi olmamıştır?

“Gülüş – cük > gülücük” örneğinde olduğu gibi küçültme eki bazen de isim-fiilin üzerine gelir ve isim-fiil ekinin düşmesine neden olur. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu durumun bir örneği vardır?

Ufacık(I) boyu, seyrelmiş(II) saçları, insanın içine işleyen yumuşacık(III) bakışıyla herkesin gönlünü(IV) fethetmişti Üsteğmen(V) Faruk. Bu parçada numaralandırılmış sözcüklerden hangisinde diğerlerinden farklı bir ses olayı olmuştur?

Kendisi yüksekte oturup misafiri Asteğmen(I) Murat’ı alçacık(II) bir taburede oturtan Veysel, ona küçümseyen(III) gözlerle(IV) bakınca Asteğmen Murat, çabucak(V) sözlerini bitirip müsaade istedi. Bu parçada numaralandırılmış sözcüklerden hangisinde ünsüz düşmesi olmamıştır?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde “ulama”ya örnek bir kullanım yoktur?

Pembe uçurtmalar yolladığından beri/ Sarardı tiryaki menekşeleri/ Yukarıdaki dörtlükte aşağıdaki ses olaylarından hangi ikisi görülmektedir?

Su, dayanamamış ateşin gözlerindeki sıcaklığa; “Al.” demiş. “Yüreğim sana armağan.” Sarılmış ateş ile su birbirlerine sıkıca. Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Küçücük bir dere yılan gibi kıvrılarak önümden akıyordu. Derenin karşısında küçük, şirin ve sapasağlam bir ev vardı. Korkum geçince bu eve girmeye karar verdim. Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Atımı bir ağaca sıkıca bağladıktan sonra dereyi çabucak geçip tepeye tırmanmaya başladım. Tepeden aşağıya baktığımda köyün manzarası yetenekli bir ressamın yaptığı güzel bir tablo gibi önümdeydi. Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Kaplumbağanın çaresizlik içinde oynayan(I) ayaklarını seyredip(II) güldüler. Kaplumbağa yalnız(III), kaplumbağa kimsesiz… Çizik çizik buruşuklar içinde boynu(IV). Kabuğundan uzattı kafasını, küçücük(V) siyah gözle- riyle baktı etrafına. Bu parçada numaralandırılmış sözcüklerden hangisinde ünlü düşmesi olmamıştır?

Kays, okulda Leyla’yı göremeyince üzüntüden çılgına döner; başını alıp çöllere gider ve Mecnun diye anılmaya başlar. Mecnun’un babası, oğlunu bu durumdan kurtarmak için Leyla’yı isterse de Mecnun (deli, çılgın) oldu diye Leyla’ yı vermezler. Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Güzel bir uyku(I) sonrası, kaynanamın(II) yaptığı(III) sıcak(IV) ekmeği kahvaltıda(V) yedik. Bu parçada numaralandırılmış sözcüklerden hangisinde ünlü düşmesi olmamıştır?

Minicik çocuklar acı çektikçe yüreğim sızlıyor. Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisine örnek yoktur?

Bazı tek heceli kelimelerde ünsüz yumuşaması olmaz. Aşağıdakilerden hangisinde bu duruma örnek bir kullanım söz konusudur?

Türkçe bir sözcüğün ilk hecesinde kalın ünlü (a, ı, o, u) varsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın olmalı; ilk hecede ince ünlü (e, i ,ö, ü) varsa diğer hecelerde de ince ünlü bulunmalıdır. Bu kurala “büyük ünlü uyumu” veya “kalınlık-incelik uyumu” denir. Örnek: Sevda: Büyük ünlü uyumuna uymaz. Sevgi: Büyük ünlü uyumuna uyar. Buna göre aşağıdakilerden hangisinde büyük ünlü uyumuna uymayan bir sözcük kullanılmıştır?

“p, ç, t, k” sert ünsüzleriyle biten bazı kelimeler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında sondaki bu sert ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g, ğ”ye dönüşür. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz değişimi olmamıştır?

Sana çirkin demedim ben sana kafir demedim./ Bence dinin gibi küfrün de mukaddesti senin./ Yaşadın beş sene kalbimde misafir demedim./ Bu firar, aklına nerden ne zaman esti senin?/ Yukarıdaki dörtlükte aşağıdaki ses olaylarından hangisine örnek yoktur?

Beni hep yedekte(I), hep elde var saymıştın. Hadi git, ne bir adres, ne bir hatıra(II) bırak, Zannetme(III) ki pişmanlık, mutluluk kadar ırak! Sanma ki hüsranını görmeye(IV) ömrün(V) yetmez. Numaralandırılmış sözcüklerle ilgili olarak yapılan hangi açıklama yanlıştır?

Elimi beş yerinden dağladı beş parmağın/ Bağrımda(I) da yanmadık bir yer bırakmadan git/ Bir yarın göçtüğünü(II), çöktüğünü(III) bir dağın/ Görmemek istiyorsan(IV) ardına(V) bakmadan git/ Numaralandırılmış sözcüklerle ilgili olarak yapılan hangi açıklama yanlıştır?

Türkçe sözcüklerde iki ünlü yan yana gelemez, iki ünlü sesin yan yana gelmesini gerektiren durumlarda araya kaynaştırma harfleri (y, ş, s, n) girer. Buna göre, aşağıdaki cümlelerde tırnak içinde verilen sözcüklerden hangisinde kaynaştırma harfi yoktur?

Sana bakmak, bütün rastlantıları/ reddedip bir mucizeyi/ Anlatmaktır./ Sana bakmak, Allah’a inanmaktır./ Yukarıdaki şiirde aşağıdaki ses olaylarından hangisine örnek yoktur?

Aşağıdaki tırnak içinde verilen cümlelerin hangisinde “ünsüz türemesine” örnek sözcük kullanılmıştır?

Aşağıdaki tırnak içinde verilen sözcüklerden hangisinde, “türetilirken ünlü düşmesi” olmuştur?

Sana kullanılmamış bir gök getirsem/ Haftalar ellerimde ufalanıyor/ Ne yapsam ne tutsam nereye gitsem/ Ben sana mecburum sen yoksun/ Bir şilep sızıyor ıssız gözlerinden/ Belki Yeşilköy’de uçağa biniyorsun/ Bu şiirde, I. Ünsüz yumuşaması II. Ünlü değişimi III. Ünlü daralması IV. Ünsüz türemesi V. Ünsüz düşmesi ses olaylarından hangilerinin örneği yoktur?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde “ulama”ya örnek bir kullanım yoktur?

“Gecenin kuytu köşelerine saklanmıştı ömrümün narin çiçeği.” cümlesinde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde ünlüsü düşmüş bir kelime yoktur?